Co będziesz umieć po tej lekcji?
W tej lekcji nauczysz się czytać funkcję zapisaną na kilka sposobów. Ten sam związek między argumentem i wartością może być pokazany tabelą, grafem, wykresem albo wzorem.
Najpierw odczytasz wartości funkcji z tabeli.
Potem zobaczysz funkcję jako graf ze strzałkami.
Następnie odczytasz punkty z wykresu.
Na końcu obliczysz wartości ze wzoru.
Forma zapisu może się zmieniać, ale pytanie zostaje to samo: jaki argument ma jaką wartość?
- Uczeń ma umieć odczytywać informacje o funkcji z tabeli, grafu, wykresu i wzoru oraz rozumieć, że są to różne sposoby opisu tej samej zależności.
Wyjaśnienie krok po kroku
Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.
Tabela pokazuje pary argument-wartość
W tabeli górny wiersz często zawiera argumenty , a dolny wartości . Jedna kolumna tworzy jedną parę.

Z tabeli odczytaj .
W wierszu argumentów szukamy . Patrzymy w tej samej kolumnie na dolny wiersz. Pod argumentem znajduje się wartość . Zatem . Wniosek: Tabela mówi, że argumentowi przypisano wartość .
Graf pokazuje strzałki przyporządkowania
Graf funkcji pokazuje, które elementy z lewej strony są przypisane do których elementów z prawej strony. Każdy argument z lewej musi mieć dokładnie jedną strzałkę wychodzącą.

Czy graf , , opisuje funkcję?
Argument ma jedną strzałkę do . Argument ma jedną strzałkę do . Argument ma jedną strzałkę do . Każdy argument ma dokładnie jedną wartość. Wniosek: Graf opisuje funkcję, mimo że dwa argumenty prowadzą do tej samej wartości .
Wykres pokazuje punkty
Na wykresie argument odczytujesz na osi poziomej, a wartość funkcji na osi pionowej. Punkt wykresu ma współrzędne .

(x,f(x))
Na wykresie funkcji znajduje się punkt . Ile wynosi ?
Pierwsza współrzędna punktu to argument, więc . Druga współrzędna punktu to wartość funkcji, więc . Dla argumentu wartość wynosi . Zatem . Wniosek: Punkt na wykresie oznacza dokładnie tę informację: argument ma wartość .
Wzór pozwala liczyć wartości
Jeśli funkcja jest opisana wzorem, podstawiasz argument w miejsce i wykonujesz rachunek. Wzór jest regułą liczenia wartości.
Dla funkcji oblicz .
W miejsce podstawiamy . Otrzymujemy . Liczymy . Odejmujemy : . Zatem . Wniosek: Wzór przypisał argumentowi wartość .
Nie zamieniaj tylko jednego wystąpienia , jeśli we wzorze jest ich więcej. Każde oznacza ten sam podstawiany argument.
Te same dane w różnych opisach
Tabela, graf, wykres i wzór mogą opisywać tę samą funkcję. Jeśli dla tych samych argumentów dają te same wartości, zapis jest zgodny. Tabela z kilkoma wybranymi argumentami pokazuje tylko fragment funkcji określonej na wszystkich liczbach rzeczywistych. Aby dwa opisy oznaczały tę samą funkcję, muszą mieć również tę samą dziedzinę.
Funkcja jest dana wzorem . Uzupełnij wartości dla .
Dla : . Dla : . Dla : . Pary funkcji to , , . Wniosek: Te same pary można wpisać do tabeli, narysować jako punkty albo pokazać grafem.
Tabela daje gotowe pary.
Graf pokazuje strzałki.
Wykres pokazuje punkty.
Wzór pozwala obliczać wartości.
Teraz Twoja kolej
Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.
Z tabeli wynika, że wynosi:
Sprawdź odpowiedź
W kolumnie z argumentem w wierszu wartości znajduje się .
Jeśli na wykresie funkcji leży punkt , to:
Sprawdź odpowiedź
Pierwsza współrzędna punktu jest argumentem, druga wartością funkcji.
Dla funkcji wartość jest równa:
Sprawdź odpowiedź
Podstawiamy : .
Graf nie opisuje funkcji, jeśli:
dwa argumenty prowadzą do tej samej wartości
jeden argument nie ma żadnej strzałki albo ma dwie strzałki
wartości są większe od argumentów
wszystkie argumenty są dodatnie
Sprawdź odpowiedź
jeden argument nie ma żadnej strzałki albo ma dwie strzałki
W funkcji każdy argument musi mieć dokładnie jedną wartość.
Co zapamiętać o opisach funkcji?
Funkcję można opisać tabelą, grafem, wykresem albo wzorem. W tabeli jedna kolumna daje jedną parę argument-wartość. W grafie każdy argument musi mieć dokładnie jedną strzałkę. Na wykresie punkt oznacza . We wzorze podstawiasz argument w miejsce i liczysz wartość.