Przejdź do treści
Zdaj Matmę.BY KODILO
Fundamenty rachunkowe · LEKCJA 2 Z 3

Odległość między liczbami na osi

Wartość bezwzględna różnicy

◷ 15 minPoziom: podstawowy6 kroków
ZANIM ZACZNIESZ

Co będziesz umieć po tej lekcji?

W tej lekcji przeniesiesz wartość bezwzględną z odległości od zera na odległość między dowolnymi dwiema liczbami. Nauczysz się liczyć takie odległości bez zgadywania z rysunku.

Na start

odległość między liczbami zapiszesz jako ∣a−b∣|a-b|

kolejność odejmowania nie zmienia odległości

rysunek osi pomaga przy liczbach ujemnych

Po tej lekcji:
  • obliczysz odległość między dwiema liczbami na osi
  • zapiszesz odległość jako wartość bezwzględną różnicy
  • rozpoznasz zapis |x-a| jako odległość od liczby a
ZROZUM TEMAT

Wyjaśnienie krok po kroku

Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.

01WYJAŚNIENIE

Odległość między 2 i 7

Na osi liczbowej liczby 22 i 77 leżą po tej samej stronie zera. Odległość między nimi to długość odcinka od 22 do 77.

Oś liczbowa z odcinkiem od 2 do 7 opisanym jako 5 jednostek.
Oś liczbowa z odcinkiem od 2 do 7 opisanym jako 5 jednostek.

7−2=57-2=5

odległość między 22 i 77 wynosi 55

02WYJAŚNIENIE

Dlaczego używamy wartości bezwzględnej?

Różnice 7−2=57-2=5 i 2−7=−52-7=-5 mają przeciwne znaki, ale opisują te same dwa punkty. Odległość ma być nieujemna, dlatego bierzemy wartość bezwzględną różnicy. Dla tego samego punktu odległość wynosi zero.

∣7−2∣=∣5∣=5|7-2|=|5|=5

∣2−7∣=∣−5∣=5|2-7|=|-5|=5

odległosˊcˊ między a i b=∣a−b∣\text{odległość między }a\text{ i }b=|a-b|

Zapamiętaj

∣a−b∣=∣b−a∣|a-b|=|b-a|

03WYJAŚNIENIE

Odległość przez zero

Gdy jedna liczba jest ujemna, a druga dodatnia, odległość przechodzi przez zero. Można ją policzyć z rysunku albo jednym zapisem z wartością bezwzględną.

Oś liczbowa pokazująca odległość od -3 do 4 jako 7 jednostek przez zero.
Oś liczbowa pokazująca odległość od -3 do 4 jako 7 jednostek przez zero.

∣4−(−3)∣=∣4+3∣=7|4-(-3)|=|4+3|=7

od −3-3 do 00 są 33 jednostki, a od 00 do 44 są 44

Wskazówka

Nie licz 4−34-3. Pierwsza liczba to −3-3, więc odległość przechodzi przez zero.

04WYJAŚNIENIE

Odległość między dwiema liczbami ujemnymi

Przy dwóch liczbach ujemnych łatwo pomylić się w odejmowaniu. Najbezpieczniej zapisać różnicę w wartości bezwzględnej i dopiero potem spokojnie policzyć.

Oś liczbowa pokazująca, że odległość między -8 i -2 wynosi 6.
Oś liczbowa pokazująca, że odległość między -8 i -2 wynosi 6.

∣−2−(−8)∣=∣−2+8∣=∣6∣=6|-2-(-8)|=|-2+8|=|6|=6

Wskazówka

Między −8-8 i −2-2 jest 66 jednostek, a nie 1010 ani −6-6.

05WYJAŚNIENIE

Zapis ∣x−a∣|x-a| jako odległość od liczby aa

Zapis ∣x−a∣|x-a| oznacza odległość liczby xx od liczby aa. To jest ten sam pomysł co wcześniej, tylko punktem odniesienia nie musi być zero.

Oś liczbowa pokazująca, że |x-5| mierzy odległość punktu x od 5.
Oś liczbowa pokazująca, że |x-5| mierzy odległość punktu x od 5.

∣x−a∣=odległosˊcˊ liczby x od liczby a|x-a|=\text{odległość liczby }x\text{ od liczby }a

∣x−5∣|x-5| oznacza odległość od 55

∣x+3∣=∣x−(−3)∣|x+3|=|x-(-3)| oznacza odległość od −3-3

06WYJAŚNIENIE

Liczby oddalone o tyle samo od jednego punktu

Jeżeli liczba ma być oddalona od 11 o 44 jednostki, to można pójść od 11 o 44 w prawo albo o 44 w lewo.

Oś liczbowa pokazująca liczby -3 i 5 oddalone od 1 o 4 jednostki.
Oś liczbowa pokazująca liczby -3 i 5 oddalone od 1 o 4 jednostki.

∣x−1∣=4|x-1|=4

1−4=−31-4=-3

1+4=51+4=5

Zapamiętaj

odległość od jednego punktu daje zwykle dwa punkty na osi

SPRAWDŹ SIĘ

Teraz Twoja kolej

Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.

PYTANIE 01

Odległość między liczbami 3 i 10 wynosi:

A

77

B

1313

C

−7-7

D

3030

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

77

Odległość to ∣10−3∣=∣7∣=7|10-3|=|7|=7.

PYTANIE 02

Odległość między liczbami -4 i 6 wynosi:

A

22

B

66

C

1010

D

−10-10

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: C

1010

Liczymy ∣6−(−4)∣=∣6+4∣=∣10∣=10|6-(-4)|=|6+4|=|10|=10.

PYTANIE 03

Który zapis opisuje odległość liczby x od liczby -2?

A

∣x−2∣|x-2|

B

∣x+2∣|x+2|

C

x−2x-2

D

−∣x∣-|x|

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

∣x+2∣|x+2|

Odległość od −2-2 zapisujemy jako ∣x−(−2)∣|x-(-2)|, czyli ∣x+2∣|x+2|.

PYTANIE 04

Liczby oddalone od 3 o 5 jednostek to:

A

−2 i 8-2\text{ i }8

B

2 i 82\text{ i }8

C

−5 i 5-5\text{ i }5

D

−8 i 2-8\text{ i }2

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

−2 i 8-2\text{ i }8

Od liczby 33 idziemy 55 jednostek w lewo: 3−5=−23-5=-2, oraz 55 jednostek w prawo: 3+5=83+5=8.

NA KONIEC

Co trzeba zapamiętać?

Odległość między dwiema liczbami na osi można obliczyć jako wartość bezwzględną ich różnicy. Dzięki temu wynik jest dodatni niezależnie od kolejności odejmowania.

Zapamiętaj

∣a−b∣=∣b−a∣|a-b|=|b-a|

∣x−5∣|x-5| oznacza odległość od 55

∣x+2∣|x+2| oznacza odległość od −2-2