Przejdź do treści
Zdaj Matmę.BY KODILO
Trygonometria · LEKCJA 2 Z 4

Wartości funkcji dla kątów 30°, 45° i 60°

Trójkąty szczególne i tabela wartości

◷ 18 minPoziom: podstawowy4 kroki
ZANIM ZACZNIESZ

Co będziesz umieć po tej lekcji?

Uporządkujesz wartości sin⁡\sin, cos⁡\cos i tg⁡\tg dla kątów 30∘30^\circ, 45∘45^\circ i 60∘60^\circ. Zobaczysz, że wynikają z dwóch prostych trójkątów, a nie z przypadkowej tabeli.

Na start

kąt 45 stopni pochodzi z trójkąta równoramiennego prostokątnego

kąty 30 i 60 stopni pochodzą z połowy trójkąta równobocznego

wyniki zostawiamy dokładnie, z pierwiastkami

Po tej lekcji:
  • znasz wartości funkcji dla kątów 30, 45 i 60 stopni
  • rozumiesz, skąd bierze się tabela wartości
  • użyjesz wartości szczególnych w rachunku
ZROZUM TEMAT

Wyjaśnienie krok po kroku

Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.

01WYJAŚNIENIE

Kąt 45°: trójkąt równoramienny prostokątny

Trójkąt prostokątny z kątami ostrymi po 45∘45^\circ ma równe przyprostokątne. Jeśli każda ma długość 11, to przeciwprostokątna ma długość 2\sqrt{2}.

Trójkąt 45-45-90 z bokami 1, 1 i pierwiastek z 2.
Trójkąt 45-45-90 z bokami 1, 1 i pierwiastek z 2.

12+12=d21^2+1^2=d^2

d=2d=\sqrt{2}

sin⁡45∘=cos⁡45∘=22\sin45^\circ=\cos45^\circ=\frac{\sqrt{2}}{2}

tg⁡45∘=1\tg45^\circ=1

02WYJAŚNIENIE

Kąty 30° i 60°: połowa trójkąta równobocznego

Po przecięciu trójkąta równobocznego wysokością dostajesz trójkąt prostokątny o kątach 30∘30^\circ, 60∘60^\circ, 90∘90^\circ. Jego boki są w proporcji 1:3:21:\sqrt{3}:2.

Trójkąt 30-60-90 z bokami 1, pierwiastek z 3 i 2.
Trójkąt 30-60-90 z bokami 1, pierwiastek z 3 i 2.

Weź trójkąt równoboczny o boku 22. Wysokość dzieli podstawę na odcinki długości 11, a kąt wierzchołkowy na dwa kąty po 30∘30^\circ. Z Pitagorasa wysokość wynosi 22−12=3\sqrt{2^2-1^2}=\sqrt3. Stąd boki naprzeciw kątów 30∘30^\circ, 60∘60^\circ, 90∘90^\circ mają długości odpowiednio 11, 3\sqrt3, 22.

Zapamiętaj

naprzeciw 30 stopni leży najkrótszy bok

naprzeciw 60 stopni leży bok długości 3\sqrt{3}

przeciwprostokątna ma długość 22

03WYJAŚNIENIE

Tabela wartości do zapamiętania

W wierszu sinusa wartości rosną od 12\frac{1}{2} do 32\frac{\sqrt{3}}{2}. W wierszu cosinusa te same wartości idą w odwrotnej kolejności. Tangens dla 45∘45^\circ wynosi 11.

Tabela wartości sinusa, cosinusa i tangensa dla 30, 45 i 60 stopni.
Tabela wartości sinusa, cosinusa i tangensa dla 30, 45 i 60 stopni.
Wskazówka

Sinus i cosinus dla 30∘30^\circ oraz 60∘60^\circ zamieniają się miejscami.

04WYJAŚNIENIE

Użycie tabeli w rachunku

W zadaniu często trzeba nie tylko podać wartość funkcji, ale też wykonać obliczenie z tą wartością. Najpierw odczytaj wartość z tabeli, potem podstaw ją do działania.

12sin⁡30∘=12⋅12=612\sin30^\circ=12\cdot\frac{1}{2}=6

4tg⁡60∘=4⋅3=434\tg60^\circ=4\cdot\sqrt{3}=4\sqrt{3}

Wskazówka

Nie zamieniaj 3\sqrt{3} na przybliżenie, jeśli zadanie nie prosi o przybliżenie.

SPRAWDŹ SIĘ

Teraz Twoja kolej

Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.

PYTANIE 01

Zadanie

Wartość sin⁡30∘\sin30^\circ wynosi:

A

12\frac{1}{2}

B

22\frac{\sqrt{2}}{2}

C

32\frac{\sqrt{3}}{2}

D

3\sqrt{3}

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

12\frac{1}{2}

Z tabeli wartości szczególnych sin⁡30∘=12\sin30^\circ=\frac{1}{2}.

PYTANIE 02

Zadanie

Wartość wyrażenia 10cos⁡60∘10\cos60^\circ wynosi:

A

55

B

1010

C

535\sqrt{3}

D

10310\sqrt{3}

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

55

cos⁡60∘=12\cos60^\circ=\frac{1}{2}, więc 10⋅12=510\cdot\frac{1}{2}=5.

NA KONIEC

Co trzeba zapamiętać?

Wartości funkcji trygonometrycznych dla kątów szczególnych wynikają z trójkątów specjalnych. W zadaniach najpierw odczytujesz wartość funkcji, a potem wykonujesz zwykły rachunek.

Zapamiętaj

sin⁡30∘=12, sin⁡45∘=22, sin⁡60∘=32\sin30^\circ=\frac{1}{2},\ \sin45^\circ=\frac{\sqrt{2}}{2},\ \sin60^\circ=\frac{\sqrt{3}}{2}

cos⁡30∘=32, cos⁡45∘=22, cos⁡60∘=12\cos30^\circ=\frac{\sqrt{3}}{2},\ \cos45^\circ=\frac{\sqrt{2}}{2},\ \cos60^\circ=\frac{1}{2}

tg⁡30∘=33, tg⁡45∘=1, tg⁡60∘=3\tg30^\circ=\frac{\sqrt{3}}{3},\ \tg45^\circ=1,\ \tg60^\circ=\sqrt{3}