Co będziesz umieć po tej lekcji?
Karta wzorów nie rozwiązuje zadania za ciebie. Pomaga wtedy, gdy wiesz, jakiej zależności szukasz. Nauczysz się przechodzić od pytania w zadaniu do odpowiedniego działu i wzoru.

Najpierw określisz temat zadania.
Potem nazwiesz wielkość, której szukasz.
Następnie znajdziesz rodzinę wzorów pasującą do sytuacji.
Sprawdzisz znaczenie symboli i warunki użycia wzoru.
Karta działa najlepiej, gdy najpierw wiesz, czego szukasz.
Nie wybieraj wzoru tylko dlatego, że zawiera litery podobne do danych.
- Po tej lekcji uczeń umie szybko znaleźć potrzebny wzór w karcie wzorów, rozpoznać symbole i dopasować wzór do danych.
Wyjaśnienie krok po kroku
Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.
Najpierw nazwij dział
Zamiast przeglądać całą kartę od początku, zaklasyfikuj zadanie. Jeśli pytanie dotyczy objętości walca, szukasz stereometrii. Jeśli sumy wyrazów, szukasz ciągów.
Dla walca o promieniu i wysokości . Oblicz objętość walca. Pytanie o objętość prowadzi do stereometrii.
Potrzebny wzór łączy , i .
Sprawdź, co oznaczają symbole
Ta sama litera może w różnych działach oznaczać coś innego. Przed podstawieniem sprawdź, czy każda dana odpowiada właściwemu symbolowi.

We wzorze na pole boczne stożka oznacza promień, a tworzącą.
Wysokość nie występuje bezpośrednio w tym wzorze.
Nie zamieniaj wysokości z tworzącą . To różne odcinki.
Wzór może wymagać wcześniejszego kroku
Obliczymy promień okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych długości pięć i dwanaście. We wzorze na promień potrzebna jest przeciwprostokątna, więc najpierw trzeba znaleźć tę brakującą długość.
Dla trójkąta prostokątnego z przyprostokątnymi i najpierw liczysz przeciwprostokątną.
Promień okręgu opisanego wynosi .
Jeśli we wzorze brakuje jednej danej, być może trzeba wykonać krok pośredni.
Wzory podobne, ale do innych sytuacji
Na karcie znajdziesz wzory, które wyglądają podobnie. Trzeba czytać warunki zadania, żeby wybrać właściwy.

Gdy znamy dwa boki i kąt między nimi, wygodniejszy jest wzór .
Najlepszy wzór to zwykle ten, do którego masz wszystkie potrzebne dane albo brakuje tylko jednej łatwej wielkości.
Karta nie zastępuje rozpoznania warunku
Niektóre wzory działają tylko w określonych sytuacjach. Karta nie zdecyduje za ciebie, czy trójkąt jest prostokątny albo czy ciąg jest arytmetyczny. Sprawdzenie kilku początkowych różnic pokazuje wzór w tych danych. Aby zastosować go do dowolnego dalszego wyrazu, treść musi gwarantować, że ciąg jest arytmetyczny lub że ta reguła obowiązuje dalej.
Dla ciągu sprawdzamy różnice kolejnych wyrazów.
Różnica jest stała, więc można użyć wzoru .
Nie używaj twierdzenia Pitagorasa w dowolnym trójkącie. Wymaga trójkąta prostokątnego.
Różne wersje tego samego wzoru
Czasem wzór można przekształcić zamiast szukać osobnego wzoru dla każdej niewiadomej. Zakładamy oraz, gdy obliczamy czas dzieleniem przez prędkość, .
Mnożymy przez : .
Dzielimy przez : .
Karta podaje zależność. Niewiadomą możesz wyznaczyć przez przekształcenie.
Jednostki sprawdzają, czy wzór pasuje
Jednostki są szybkim testem sensowności. Jeśli liczysz pole, wynik powinien mieć jednostkę kwadratową. Jeśli objętość — sześcienną.

Objętość walca o i nie może mieć jednostki .
Jak używać karty bez tracenia czasu?
Karta wzorów jest narzędziem do szybszego rozwiązania, ale najpierw trzeba wiedzieć, czego się szuka i jakie warunki muszą być spełnione.
Nazwij dział zadania.
Nazwij szukaną wielkość.
Odszukaj wzór zawierający tę wielkość.
Sprawdź, co oznacza każdy symbol.
Porównaj symbole z danymi w treści.
Jeśli czegoś brakuje, znajdź zależność potrzebną do obliczenia brakującej wielkości.
Dopiero wtedy podstaw liczby.
Teraz Twoja kolej
Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.
Zadania utrwalające
W trójkącie znamy dwa boki , i kąt między nimi. Najbardziej bezpośredni wzór na pole to:
Sprawdź odpowiedź
Wzór wykorzystuje dokładnie dwa boki i kąt między nimi.
Zadania utrwalające
Do obliczenia pola bocznego stożka ze wzoru potrzebujesz:
promienia i wysokości
wysokości i średnicy
promienia i tworzącej
tylko promienia
Sprawdź odpowiedź
promienia i tworzącej
We wzorze oznacza promień, a tworzącą.
Zadania utrwalające
Uczeń chce użyć twierdzenia Pitagorasa. Co musi najpierw sprawdzić?
czy trójkąt jest równoboczny
czy trójkąt jest prostokątny
czy dwa boki są równe
czy kąt ma
Sprawdź odpowiedź
czy trójkąt jest prostokątny
Twierdzenie Pitagorasa dotyczy trójkątów prostokątnych.
Zadania utrwalające
Jeśli we wzorze szukasz , to:
Sprawdź odpowiedź
Dzielimy obie strony równania przez .
Podsumowanie
Najpierw rozpoznaj dział i szukaną wielkość, potem sprawdź symbole, warunki użycia wzoru i jednostki. Karta wzorów pomaga, ale nie zastępuje rozumienia treści.
Wzór może wymagać wcześniejszego obliczenia brakującej wielkości.
Wzory można przekształcać, jeśli szukasz innej niewiadomej.