Przejdź do treści
Zdaj Matmę.BY KODILO
Równania, nierówności i układy · LEKCJA 2 Z 4

Równania sprzeczne i tożsamościowe

Co znaczy, że x znika

◷ 16 minPoziom: podstawowy7 kroków
ZANIM ZACZNIESZ

Co będziesz umieć po tej lekcji?

W tej lekcji nauczysz się interpretować sytuacje, w których podczas rozwiązywania równania znika xx. Wtedy patrzymy, czy została prawda, czy fałsz.

Na start

zwykłe równanie daje jedno rozwiązanie

0=70=7 oznacza brak rozwiązań

0=00=0 oznacza wszystkie liczby rzeczywiste

Po tej lekcji:
  • rozpoznasz równanie sprzeczne
  • rozpoznasz równanie tożsamościowe
  • odróżnisz jedno rozwiązanie od braku i nieskończenie wielu rozwiązań
ZROZUM TEMAT

Wyjaśnienie krok po kroku

Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.

01WYJAŚNIENIE

Zwykłe równanie daje jedno rozwiązanie

Jeśli po przekształceniach zostaje ax=bax=b, gdzie a≠0a\ne0, można podzielić przez aa i dostać jedną liczbę.

2x+1=92x+1=9

2x=82x=8

x=4x=4

Zapamiętaj

Jedno rozwiązanie pojawia się wtedy, gdy zostaje niezerowa liczba razy xx.

02WYJAŚNIENIE

Równanie sprzeczne prowadzi do fałszu

Równanie sprzeczne nie ma żadnego rozwiązania. Po uproszczeniu dostajemy fałszywe zdanie, np. 3=83=8.

Przechylona waga z liczbami 3 i 8 pokazująca fałsz.
Przechylona waga z liczbami 3 i 8 pokazująca fałsz.

2x+3=2x+82x+3=2x+8

3=83=8

fałsz, więc brak rozwiązań

∅\emptyset

03WYJAŚNIENIE

Równanie tożsamościowe prowadzi do prawdy

Równanie tożsamościowe jest spełnione przez każdą liczbę rzeczywistą. Po uproszczeniu dostajemy prawdziwe zdanie, np. 6=66=6.

Waga w równowadze z liczbą 6 po obu stronach i podpisem R.
Waga w równowadze z liczbą 6 po obu stronach i podpisem R.

3x+6=3(x+2)3x+6=3(x+2)

3x+6=3x+63x+6=3x+6

6=66=6

x∈Rx\in\mathbb{R}

04WYJAŚNIENIE

Trzy możliwe zakończenia

Po przekształceniach równania liniowego mogą wystąpić trzy sytuacje. Każda ma inną odpowiedź.

Trzy karty: jedno rozwiązanie, brak rozwiązań i wszystkie liczby rzeczywiste.
Trzy karty: jedno rozwiązanie, brak rozwiązań i wszystkie liczby rzeczywiste.

2x=10⇒x=52x=10\Rightarrow x=5

0=7⇒∅0=7\Rightarrow \emptyset

0=0⇒x∈R0=0\Rightarrow x\in\mathbb{R}

Zapamiętaj

Gdy znika xx, sprawdź, czy została prawda czy fałsz.

05WYJAŚNIENIE

Sprzeczność po nawiasach

Równanie sprzeczne może wyglądać normalnie. Sprzeczność wychodzi dopiero po uproszczeniu.

2(x+1)=2x+52(x+1)=2x+5

2x+2=2x+52x+2=2x+5

2=52=5

fałsz, więc równanie nie ma rozwiązań

Wskazówka

Po otrzymaniu 2=52=5 nie próbuj dzielić przez xx. Wniosek to brak rozwiązań.

06WYJAŚNIENIE

Tożsamość po redukcji

Równanie tożsamościowe po uproszczeniu ma po obu stronach to samo wyrażenie albo tę samą liczbę.

4(x−1)+2=4x−24(x-1)+2=4x-2

4x−4+2=4x−24x-4+2=4x-2

4x−2=4x−24x-2=4x-2

−2=−2-2=-2

x∈Rx\in\mathbb{R}

Wskazówka

Jeśli po uproszczeniu obie strony wyglądają identycznie, najczęściej masz równanie tożsamościowe.

07WYJAŚNIENIE

Jak zapisać odpowiedź?

Dla równania sprzecznego i tożsamościowego nie wpisujemy jednej liczby.

jedno rozwiązanie: x=3x=3

brak rozwiązań: ∅\emptyset

wszystkie liczby rzeczywiste: x∈Rx\in\mathbb{R}

Wskazówka

0=00=0 nie oznacza x=0x=0. Oznacza brak ograniczenia na xx.

SPRAWDŹ SIĘ

Teraz Twoja kolej

Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.

PYTANIE 01

Sprzeczne czy nie?

Równanie 3x+2=3x+53x+2=3x+5 jest:

A

równaniem z rozwiązaniem x=1x=1

B

równaniem sprzecznym

C

równaniem tożsamościowym

D

równaniem z rozwiązaniem x=0x=0

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

równaniem sprzecznym

Po odjęciu 3x3x dostajemy 2=52=5, czyli fałsz.

PYTANIE 02

Tożsamościowe

Równanie 2(x+4)=2x+82(x+4)=2x+8 ma:

A

jedno rozwiązanie

B

dwa rozwiązania

C

brak rozwiązań

D

nieskończenie wiele rozwiązań

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: D

nieskończenie wiele rozwiązań

Po wymnożeniu mamy 2x+8=2x+82x+8=2x+8, więc każda liczba spełnia równanie.

PYTANIE 03

Fałsz po redukcji

Jeśli po przekształceniu równania otrzymujemy 0=90=9, to:

A

x=0x=0

B

x=9x=9

C

równanie nie ma rozwiązań

D

każda liczba jest rozwiązaniem

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: C

równanie nie ma rozwiązań

0=90=9 jest fałszywe, więc równanie jest sprzeczne.

PYTANIE 04

Prawda po redukcji

Jeśli po przekształceniu równania otrzymujemy 5=55=5, to:

A

x=5x=5

B

x=0x=0

C

równanie nie ma rozwiązań

D

x∈Rx\in\mathbb{R}

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: D

x∈Rx\in\mathbb{R}

5=55=5 jest zawsze prawdziwe, więc równanie spełnia każda liczba rzeczywista.

PYTANIE 05

Jedno rozwiązanie

Równanie 4x−7=2x+14x-7=2x+1 ma:

A

jedno rozwiązanie

B

brak rozwiązań

C

wszystkie liczby rzeczywiste

D

tylko liczby dodatnie

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

jedno rozwiązanie

Po przeniesieniu wyrazów mamy 2x=82x=8, więc x=4x=4.

NA KONIEC

Najważniejsze po tej lekcji

Równanie liniowe może mieć jedno rozwiązanie, brak rozwiązań albo nieskończenie wiele rozwiązań.

Zapamiętaj

2x=10⇒x=52x=10\Rightarrow x=5

0=7⇒∅0=7\Rightarrow \emptyset

0=0⇒x∈R0=0\Rightarrow x\in\mathbb{R}

gdy znika niewiadoma, patrzysz na prawdę albo fałsz