Przejdź do treści
Zdaj Matmę.BY KODILO
Funkcje – podstawy i funkcja liniowa · LEKCJA 6 Z 7

Proste równoległe

Funkcja liniowa

◷ 15 minPoziom: podstawowy5 kroków
ZANIM ZACZNIESZ

Co będziesz umieć po tej lekcji?

Nauczysz się rozpoznawać proste równoległe bez dokładnego rysowania wykresów. Najważniejsza informacja to współczynnik kierunkowy aa: takie samo aa oznacza takie samo nachylenie.

Na start

Proste równoległe mają takie same współczynniki kierunkowe.

Różne bb przesuwa prostą, ale nie zmienia nachylenia.

Po tej lekcji:
  • rozpoznajesz równoległość po współczynniku a
  • odróżniasz proste równoległe od tej samej prostej
  • wyznaczasz prostą równoległą przez punkt
ZROZUM TEMAT

Wyjaśnienie krok po kroku

Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.

01WYJAŚNIENIE

Równoległość to takie samo nachylenie

Dwie różne proste o tym samym współczynniku aa mają ten sam kierunek. Mogą być przesunięte w górę lub w dół, ale nie zmieniają nachylenia.

Dwie proste równoległe o tym samym współczynniku kierunkowym dwa.
Dwie proste równoległe o tym samym współczynniku kierunkowym dwa.

f(x)=a1x+b1,g(x)=a2x+b2f(x)=a_{1}x+b_{1},\quad g(x)=a_{2}x+b_{2}

a1=a2⇒to samo nachyleniea_1=a_2\Rightarrow \text{to samo nachylenie}

02WYJAŚNIENIE

Warunek równoległości

Aby sprawdzić równoległość, sprowadź oba wzory do postaci y=ax+by=ax+b i porównaj współczynniki przy xx.

Porównanie współczynników

Sprawdź, czy f(x)=3x−1f(x)=3x-1 i g(x)=3x+5g(x)=3x+5 są równoległe.

Rozwiązanie

Dla obu funkcji współczynnik kierunkowy wynosi 33. Współczynniki są równe, więc wykresy są równoległe.

Wskazówka

Proste p(x)=−2x+4p(x)=-2x+4 i q(x)=2x+4q(x)=2x+4 nie są równoległe, bo mają współczynniki −2-2 oraz 22.

03WYJAŚNIENIE

Równoległe czy ta sama prosta?

Jeśli dwie funkcje mają takie samo aa i takie samo bb, ich wykresy się pokrywają. To nie są dwie różne proste.

a1=a2, b1≠b2a_1=a_2,\ b_1\ne b_2: proste różne i równoległe.

a1=a2, b1=b2a_1=a_2,\ b_1=b_2: ta sama prosta.

a1≠a2a_1\ne a_2: proste nie są równoległe.

Identyczne wzory

Porównaj proste f(x)=−x+4f(x)=-x+4 i g(x)=−x+4g(x)=-x+4.

Rozwiązanie

Obie mają a=−1a=-1 i b=4b=4. To ta sama prosta zapisana dwa razy.

04WYJAŚNIENIE

Prosta równoległa przez punkt

Jeśli szukana prosta ma być równoległa do danej, przepisujesz jej współczynnik aa. Potem podstawiasz dany punkt i liczysz bb.

Równoległa do y=2x-5

Wyznacz wzór prostej równoległej do y=2x−5y=2x-5 i przechodzącej przez (1,4)(1,4).

Rozwiązanie

Prosta równoległa ma a=2a=2, więc y=2x+by=2x+b. Podstawiamy punkt: 4=2⋅1+b4=2\cdot1+b, stąd b=2b=2. Wzór: y=2x+2y=2x+2.

05WYJAŚNIENIE

Najpierw zostaw samo yy

Jeśli wzór nie jest w postaci y=ax+by=ax+b, najpierw go uporządkuj. Dopiero wtedy odczytuj współczynnik kierunkowy.

Ukryty współczynnik

Wyznacz współczynnik kierunkowy prostej 3y=6x+93y=6x+9.

Rozwiązanie

Dzielimy obie strony przez 33: y=2x+3y=2x+3. Współczynnik kierunkowy to 22.

Wskazówka

Nie odczytuj a=6a=6 z równania 3y=6x+93y=6x+9. Po lewej musi zostać samo yy.

SPRAWDŹ SIĘ

Teraz Twoja kolej

Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.

PYTANIE 01

Która funkcja ma wykres równoległy do f(x)=3x−2f(x)=3x-2?

A

g(x)=−3x+2g(x)=-3x+2

B

g(x)=3x+5g(x)=3x+5

C

g(x)=2x+3g(x)=2x+3

D

g(x)=−2x+3g(x)=-2x+3

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

g(x)=3x+5g(x)=3x+5

Dana funkcja ma a=3a=3. Taki sam współczynnik ma g(x)=3x+5g(x)=3x+5.

PYTANIE 02

Proste y=−4x+1y=-4x+1 i y=−4x−7y=-4x-7 są:

A

równoległe

B

prostopadłe

C

tą samą prostą

D

pionowe

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

równoległe

Obie mają a=−4a=-4, ale różne bb, więc są równoległe i różne.

PYTANIE 03

Prosta równoległa do y=5x+2y=5x+2 i przechodząca przez (0,−3)(0,-3) ma wzór:

A

y=−3x+5y=-3x+5

B

y=5x−3y=5x-3

C

y=−5x−3y=-5x-3

D

y=3x+5y=3x+5

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

y=5x−3y=5x-3

Musi być a=5a=5. Punkt (0,−3)(0,-3) daje b=−3b=-3, więc y=5x−3y=5x-3.

PYTANIE 04

Współczynnik kierunkowy prostej 3y=6x+93y=6x+9 wynosi:

A

66

B

99

C

22

D

33

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: C

22

3y=6x+93y=6x+9, więc y=2x+3y=2x+3. Współczynnik kierunkowy wynosi 22.

NA KONIEC

Co trzeba zapamiętać?

Wykresy funkcji liniowych są równoległe, gdy mają takie same współczynniki kierunkowe. Jeśli szukasz prostej równoległej, przepisujesz aa i z punktu liczysz bb.

Zapamiętaj

a1=a2a_1=a_2 oznacza takie samo nachylenie.

Przed odczytaniem aa uporządkuj wzór do postaci y=ax+by=ax+b.