Przejdź do treści
Zdaj Matmę.BY KODILO
Funkcje – podstawy i funkcja liniowa · LEKCJA 4 Z 7

Miejsce zerowe i znak funkcji liniowej

Funkcja liniowa

◷ 15 minPoziom: podstawowy5 kroków
ZANIM ZACZNIESZ

Co będziesz umieć po tej lekcji?

Nauczysz się znajdować punkt, w którym wykres funkcji liniowej przecina oś xx. Potem określisz, dla których argumentów funkcja jest dodatnia, ujemna albo równa zero.

Na start

Miejsce zerowe spełnia f(x)=0f(x)=0.

Nad osią xx funkcja jest dodatnia.

Pod osią xx funkcja jest ujemna.

Po tej lekcji:
  • obliczasz miejsce zerowe
  • odczytujesz znak funkcji z wykresu
  • rozumiesz przypadek funkcji stałej
ZROZUM TEMAT

Wyjaśnienie krok po kroku

Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.

01WYJAŚNIENIE

Miejsce zerowe jest na osi xx

Miejsce zerowe to argument, dla którego wartość funkcji wynosi zero. Na wykresie jest to przecięcie z osią xx, bo na tej osi mamy y=0y=0.

Prosta przecinająca oś x w punkcie dwa zero jako miejsce zerowe funkcji.
Prosta przecinająca oś x w punkcie dwa zero jako miejsce zerowe funkcji.
Zapamiętaj

Jeśli wykres przecina oś xx w punkcie (2,0)(2,0), miejscem zerowym jest x=2x=2.

02WYJAŚNIENIE

Miejsce zerowe liczysz z równania

Żeby znaleźć miejsce zerowe, przyrównujesz wzór funkcji do zera i rozwiązujesz równanie liniowe.

f(x)=2x−6f(x)=2x-6

2x−6=02x-6=0

Miejsce zerowe f(x)=2x-6

Oblicz miejsce zerowe funkcji f(x)=2x−6f(x)=2x-6.

Rozwiązanie

Rozwiązujemy 2x−6=02x-6=0. Dodajemy 66: 2x=62x=6. Dzielimy przez 22: x=3x=3.

Wskazówka

Nie licz f(0)f(0), gdy szukasz miejsca zerowego. To daje przecięcie z osią yy.

03WYJAŚNIENIE

Wzór x=−bax=-\frac{b}{a}

Dla funkcji f(x)=ax+bf(x)=ax+b, gdy a≠0a\ne0, możesz policzyć miejsce zerowe jednym wzorem. Ten wzór jest tylko skrótem rozwiązania równania ax+b=0ax+b=0.

ax+b=0ax+b=0

ax=−bax=-b

x=−bax=-\frac{b}{a}

Szybkie podstawienie

Oblicz miejsce zerowe funkcji f(x)=−3x+12f(x)=-3x+12.

Rozwiązanie

Mamy a=−3a=-3 i b=12b=12. Podstawiamy x=−12−3=4x=-\frac{12}{-3}=4.

Wskazówka

Minus we wzorze jest ważny. Dla 2x+82x+8 miejscem zerowym jest −4-4.

04WYJAŚNIENIE

Znak funkcji widać względem osi xx

Wartości dodatnie są nad osią xx, ujemne pod osią, a zero dokładnie na osi. Dla prostej rosnącej znak zmienia się z ujemnego na dodatni.

Znak funkcji rosnącej po lewej i prawej stronie miejsca zerowego.
Znak funkcji rosnącej po lewej i prawej stronie miejsca zerowego.
Znak funkcji rosnącej

Dla f(x)=x−4f(x)=x-4 określ, kiedy f(x)>0f(x)>0.

Rozwiązanie

Miejsce zerowe spełnia x−4=0x-4=0, więc x=4x=4. Funkcja jest rosnąca, dlatego wartości dodatnie są po prawej stronie: x>4x>4.

05WYJAŚNIENIE

Funkcja stała wymaga osobnego sprawdzenia

Jeśli a=0a=0, nie wolno używać wzoru x=−bax=-\frac{b}{a}, bo oznaczałoby to dzielenie przez zero. Trzeba sprawdzić, czy stała wartość jest równa zeru.

f(x)=5f(x)=5 nie ma miejsca zerowego.

g(x)=0g(x)=0 ma nieskończenie wiele miejsc zerowych.

Stała dodatnia

Ile miejsc zerowych ma funkcja f(x)=4f(x)=4?

Rozwiązanie

Dla każdego argumentu wartość wynosi 44. Równanie 4=04=0 jest fałszywe, więc funkcja nie ma miejsc zerowych.

SPRAWDŹ SIĘ

Teraz Twoja kolej

Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.

PYTANIE 01

Miejsce zerowe funkcji f(x)=x−7f(x)=x-7 to:

A

x=−7x=-7

B

x=0x=0

C

x=7x=7

D

x=1x=1

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: C

x=7x=7

x−7=0x-7=0, więc x=7x=7.

PYTANIE 02

Miejsce zerowe funkcji g(x)=2x+8g(x)=2x+8 to:

A

x=4x=4

B

x=−4x=-4

C

x=8x=8

D

x=−8x=-8

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

x=−4x=-4

2x+8=02x+8=0, więc 2x=−82x=-8 i x=−4x=-4.

PYTANIE 03

Dla funkcji f(x)=x−3f(x)=x-3 wartości dodatnie występują dla:

A

x<3x<3

B

x=3x=3

C

x>3x>3

D

dla wszystkich argumentów

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: C

x>3x>3

Miejsce zerowe to x=3x=3. Funkcja jest rosnąca, więc dodatnia po prawej stronie: x>3x>3.

PYTANIE 04

Funkcja f(x)=6f(x)=6:

A

ma miejsce zerowe x=6x=6

B

ma miejsce zerowe x=0x=0

C

nie ma miejsca zerowego

D

ma nieskończenie wiele miejsc zerowych

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: C

nie ma miejsca zerowego

Wartość funkcji zawsze wynosi 66, więc nigdy nie jest równa 00.

NA KONIEC

Co trzeba zapamiętać?

Miejsce zerowe to argument spełniający f(x)=0f(x)=0. Znak funkcji odczytujesz z położenia wykresu względem osi xx.

Zapamiętaj

Nad osią xx: f(x)>0f(x)>0.

Na osi xx: f(x)=0f(x)=0.

Pod osią xx: f(x)<0f(x)<0.