Przejdź do treści
Zdaj Matmę.BY KODILO
Wyrażenia algebraiczne · LEKCJA 1 Z 4

Dodawanie i odejmowanie wielomianów

Wielomiany

◷ 16 minPoziom: podstawowy4 kroki
ZANIM ZACZNIESZ

Co będziesz umieć po tej lekcji?

Nauczysz się dodawać i odejmować wielomiany przez łączenie wyrazów podobnych. Przejdziesz od rozpoznania tych samych potęg do odejmowania całego nawiasu, gdzie minus zmienia znaki wszystkich składników.

Na start

Łączysz tylko wyrazy z taką samą częścią literową.

Przy dodawaniu nawiasy opuszczasz bez zmiany znaków.

Przy odejmowaniu zmienia się znak każdego składnika odejmowanego nawiasu.

Po tej lekcji:
  • rozpoznasz wyrazy podobne
  • dodasz i odejmiesz wielomiany
  • sprawdzisz wynik przez podstawienie
ZROZUM TEMAT

Wyjaśnienie krok po kroku

Każdy kolejny krok rozwija poprzedni. Po przykładach spróbuj rozwiązać pytania samodzielnie.

01WYJAŚNIENIE

Które wyrazy można połączyć?

Wyrazy podobne mają tę samą część literową. Przy jednej zmiennej oznacza to tę samą potęgę xx. Dlatego można połączyć 3x23x^2 i −5x2-5x^2, ale nie 3x23x^2 i 3x3x.

Wyrazy podobne pogrupowane według potęg x.
Wyrazy podobne pogrupowane według potęg x.

Wielomian jednej zmiennej to suma jednomianów z nieujemnymi całkowitymi wykładnikami tej zmiennej, np. 2x2−3x+42x^2-3x+4. Wyraz wolny to składnik bez zmiennej, tutaj 44.

3x2−5x2=−2x23x^2-5x^2=-2x^2

3x2+3x3x^2+3x nie są wyrazami podobnymi.

Redukcja wyrazów podobnych

Zredukuj 4x2+7x−2x2+5−3x4x^2+7x-2x^2+5-3x.

Rozwiązanie

4x2−2x2=2x24x^2-2x^2=2x^2, 7x−3x=4x7x-3x=4x, a wyraz wolny to 55. Wynik: 2x2+4x+52x^2+4x+5.

Zapamiętaj

Potęga przy xx musi być taka sama.

02WYJAŚNIENIE

Dodawanie wielomianów

Przy dodawaniu wielomianów opuszczasz nawiasy bez zmiany znaków. Potem zbierasz osobno wyrazy z tymi samymi potęgami i liczby bez zmiennej.

(2x2−3x+4)+(5x2+x−7)=7x2−2x−3(2x^2-3x+4)+(5x^2+x-7)=7x^2-2x-3

Suma dwóch nawiasów

Oblicz (2x2−3x+4)+(5x2+x−7)(2x^2-3x+4)+(5x^2+x-7).

Rozwiązanie

Po opuszczeniu nawiasów mamy 2x2−3x+4+5x2+x−72x^2-3x+4+5x^2+x-7. Redukujemy: 2x2+5x2=7x22x^2+5x^2=7x^2, −3x+x=−2x-3x+x=-2x, 4−7=−34-7=-3. Wynik: 7x2−2x−37x^2-2x-3.

Wskazówka

Wygodnie pisać składniki według potęg: x2x^2 pod x2x^2, xx pod xx, liczby pod liczbami.

03WYJAŚNIENIE

Minus przed nawiasem

Odejmowanie wielomianów jest trudne głównie przez znaki. Minus przed nawiasem oznacza, że odejmujesz każdy składnik z tego nawiasu.

Minus przed nawiasem zmienia znaki wszystkich składników.
Minus przed nawiasem zmienia znaki wszystkich składników.

−(5x2+x−7)=−5x2−x+7-(5x^2+x-7)=-5x^2-x+7

Różnica dwóch wielomianów

Oblicz (2x2−3x+4)−(5x2+x−7)(2x^2-3x+4)-(5x^2+x-7).

Rozwiązanie

Drugi nawias zmienia znaki: 2x2−3x+4−5x2−x+72x^2-3x+4-5x^2-x+7. Redukujemy: 2x2−5x2=−3x22x^2-5x^2=-3x^2, −3x−x=−4x-3x-x=-4x, 4+7=114+7=11. Wynik: −3x2−4x+11-3x^2-4x+11.

Wskazówka

Najczęstszy błąd to zmiana znaku tylko pierwszego składnika. Znak zmienia każdy składnik w odejmowanym nawiasie.

04WYJAŚNIENIE

Brakujące potęgi i sprawdzenie

Wielomian nie musi mieć wszystkich potęg. Jeśli brakuje wyrazu, możesz myśleć o współczynniku równym 00. Wynik można szybko sprawdzić przez podstawienie prostej liczby za xx.

3x3+5=3x3+0x2+0x+53x^3+5=3x^3+0x^2+0x+5

(A)−(B)=A+(−B)(A)-(B)=A+(-B)

Brakujący wyraz

Oblicz (3x3+5)−(x3−2x2+4x−1)(3x^3+5)-(x^3-2x^2+4x-1).

Rozwiązanie

Po zmianie znaków w drugim nawiasie: 3x3+5−x3+2x2−4x+13x^3+5-x^3+2x^2-4x+1. Wynik po redukcji: 2x3+2x2−4x+62x^3+2x^2-4x+6.

Wskazówka

Podstawienie jednej liczby nie jest dowodem, ale szybko wyłapuje wiele błędów znaków.

SPRAWDŹ SIĘ

Teraz Twoja kolej

Wybierz odpowiedź w myślach lub na kartce, a potem rozwiń rozwiązanie.

PYTANIE 01

Wynik redukcji wyrażenia 6x2−4x+3−2x2+x−86x^2-4x+3-2x^2+x-8 to:

A

4x2−3x−54x^2-3x-5

B

8x2−5x+118x^2-5x+11

C

4x2−5x−54x^2-5x-5

D

4x2−3x+114x^2-3x+11

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

4x2−3x−54x^2-3x-5

6x2−2x2=4x26x^2-2x^2=4x^2, −4x+x=−3x-4x+x=-3x, 3−8=−53-8=-5.

PYTANIE 02

(3x2+x−6)+(2x2−5x+1)(3x^2+x-6)+(2x^2-5x+1) jest równe:

A

5x2−4x−55x^2-4x-5

B

x2+6x−7x^2+6x-7

C

5x2+6x−55x^2+6x-5

D

6x4−4x−56x^4-4x-5

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: A

5x2−4x−55x^2-4x-5

3x2+2x2=5x23x^2+2x^2=5x^2, x−5x=−4xx-5x=-4x, −6+1=−5-6+1=-5.

PYTANIE 03

(4x2−3x+2)−(x2+5x−7)(4x^2-3x+2)-(x^2+5x-7) jest równe:

A

3x2+2x−53x^2+2x-5

B

3x2−8x+93x^2-8x+9

C

5x2+2x−55x^2+2x-5

D

3x2−8x−53x^2-8x-5

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

3x2−8x+93x^2-8x+9

Minus zmienia znaki drugiego nawiasu: 4x2−3x+2−x2−5x+7=3x2−8x+94x^2-3x+2-x^2-5x+7=3x^2-8x+9.

PYTANIE 04

Które wyrazy są podobne?

Wskaż parę wyrazów podobnych.

A

2x2 i 2x2x^2\text{ i }2x

B

−7x i 3x-7x\text{ i }3x

C

5x3 i 5x25x^3\text{ i }5x^2

D

4 i 4x4\text{ i }4x

Sprawdź odpowiedź
Poprawna odpowiedź: B

−7x i 3x-7x\text{ i }3x

Para −7x-7x i 3x3x ma tę samą część literową.

NA KONIEC

Najkrótsze podsumowanie metod

Dodawanie wielomianów polega na opuszczeniu nawiasów i połączeniu wyrazów podobnych. Odejmowanie wielomianów wymaga zmiany znaków wszystkich składników odejmowanego nawiasu. Po redukcji porządkuj wynik od najwyższej potęgi do najniższej.

Zapamiętaj

(A)−(B)=A+(−B)(A)-(B)=A+(-B)

Łącz tylko te same potęgi zmiennej.

Wynik możesz kontrolnie sprawdzić przez podstawienie.